Սույն հարցումով կփորձենք պարզել, թե ո՞ր այգիներն են ավելի մեծ մասսայականություն վայելում մեր քաղաքացիների մոտ:

* Կարող եք ընտրել մինչև 4 տարբերակ.

Մենք դեմ չենք նաև Ձեր կարծիքներին:

«Քանի որ կայքի մեկ տարին է լրանում, որոշեցինք կազմակերպել առաջին հայկական  թատերական օնլայն մրցանակաբաշխությունը: Մտահաղացումը և կազմակերպումը տևել է մեկ շաբաթ: Կազմվել է հատուկ կազմակերպչական թիմ»,-պատմում է Ֆրունզեն:

Ֆրունզե Գևորգյան

Ութ անվանակարգերում ներկայացված թատերական գործիչները, ներկայացումներն ու թատրոնները ընտրվել են` ըստ իրանց օնլայն ակտիվության: Սոցիալական կայքերում, օնլայն մամուլում, կարճ ասած` օնլայն դաշտում իրենց դրսևորած թատերական գործիչներն համախմբված են լավագույն օնլայն անվանակարգերում և հնարավորություն ունեն գնահատվել իրենց և իրենց արվեստի երկրպագուների կողմից:  Քվեարկել կարող է ամեն ոք, յուրաքանչյուր IP-ից 24ժամվա մեջ մեկ անգամ:

Լիլի Էլբակյան

Լավագույն դերասանուհի անվանակարգում առաջադրված Լիլի Էլբակյանը արդեն իսկ հավաքել է քվեարկողների 1117 ձայները և գլխավորում է լավագույնների ցուցակը: Չնայած դրան` համեստորեն նշում  է, որ ինքը դեռ չի հաղթել և առաջատար լինելը դեռ ոչինչ չի նշանակում, քանի որ շատ է սիրում այնտեղ ներկայացված իր բոլոր կոլեգաներին և կարծում է, որ նրանցից յուրաքանչյուրն էլ արժանի է այդ հաղթանակին: Մրցանակաբաշխությունների չի մասնակցել, քանի որ առիթ չի եղել: Հետևում է քվեարկությանը  և,  օնլայն  «օրենքների համաձայն»,  ֆեյսբուքյան իր  ընկերներին դիմել է իր օգտին քվեարկելու համար: Այս ամենին վերաբերվում է խաղի պես: Բայց նշում է, որ

Արմեն Մարգարյան

ցանկացած  հաղթանակ էլ  հաճելի է:  «Աշխատում եմ չմասնակցել մրցույթների, քանի որ էությամբ մրցող չեմ, բացի այդ էլ Աստված ինձ երես է տվել այդ առումով, քանի որ այն մրցույթներին, որոնց  մասնակցում եմ, միշտ հաղթում եմ»:

Լավագույն օնլայն դերասան անվանակարգի առաջատար Արմեն Մարգարյանը մրցանակաբաշխության մասին իմացել է շատ պատահաբար ընկերներից մեկից: Մրցանակաբաշխություն երևույթի մասին կարծում է. «Մրցանակաբաշխությունն առաջին  հերթին մրցակցություն է, իսկ առողջ մրցակցությունը դերասանի համար անհրաժեշտություն է»: Քվեարկությանը հետևում է`  ինչպես բոլորը: Կարծում է, որ ցանկացած հաղթանակ դերասանին ոգևորում է և թարմ ուժ տալիս: Իսկ օնլայն ձևաչափի մասին դերասանը նշում է. «Օնլայն աշխարհը այսօր դարձել է անհրաժեշտություն, և խելացի մարդիկ այն օգտագործում են ճիշտ: Օնլան մրցանակաբաշխությունը շատ հետաքրքիր երևույթ է, որը ողջունում եմ անկախ արդյունքներից և մաղթում եմ երկարակեցություն և անխոչնդոտ ճանապարհ»: Իսկ իր մասնակցությամբ  «Սեքսուալ խառնաշփոթ հյուրանոցում»

Սարգիս Արզումանյան

Սարգիս Արզումանյանը, ով գլխավորում է Լավագույն ռեժիսոր անվանակարգը, մրցանակաբաշխության մասին իմացել է նախագծի տնօրենից: Մինչ այս մրցանակաբաշխությունների մասնակցել է միայն փառատոնային տեսքով` ներկայացման միջոցով: «Յուրաքանչյուր մրցանակաբաշխություն ստեղծագործողին տալիս է ավելի զգոնություն իր գործի հանդեպ, ավելի պատասխանատվություն, ավելի ոգևորվածություն»,-կարծում է երիտասարդ ռեժիսորը: Քվեարկության ընթացքին Սարգիսը հետևում է և ակնկալում անկեղծություն:

Գիսանե թատերական փառատոն

Դեռևս երիտասարդ «Գիսանե» թատերական փառատոնի կազմակերպիչների համար այս մրցանակաբաշխությունում ընդգրկվելը հաճելի և  սպասելի էր: Փառատոնի համագործակցությունը այս կայքի հետ առաջինը չէ, այն փառատոնի շրջանակներում եղել է գլխավոր ինֆորմացիոն հովանավորը: «Այս մրցանակաբաշխության մասնակցությունը Գիսանեի համար կարևոր է հատկապես նրանով, որ այն ներկայացված է այնպիսի փառատոնների կողքին, ինչպիսիք են  «Արմմոնո» միջազգային թատերական փառատոնը, «X թատրոն» – հանրապետական թատերական փառատոնը, «Շեքսպիրյան» միջազգային փառատոնը և «Երիտասարդ ռեժիսորների» երիտասարդական թատերական փառատոնը:
Մեզ ուրախացնում է այն հանգամանքը, որ փառատոնի հանդիսատեսը այսօր ակտիվորեն քվեարկում է փառատոնի օգտին»,- նշում է փառատոնի տնօրեն Հայկ Ավագյանը:

Երևանի կամերային թատրոն

Երևանի Կամերային թատրոնը նույնպես ողջունում է այս նախաձեռնությունը: Թատրոնում կարծում են, որ երիտասարդները այսօր ավելի մոտ են օնլայն աշխարհին  և այդ ձևաչափով մրցանակաբաշխությունը  նրանց ավելի կմոտեցնի թատրոնին: «Չենք հետևում ձայներին և հղումները չենք տարածում: Կարծում եմ,  սա  կլինի ևս մեկ հաճելի երեկո,  որի ընթացքում արժանի մարդիկ կպարգևատրվեն»,- նշում է թատրոնի ռեժիսոր  Լուսինե Երնջակյանը:

«Հաղթողները մարտի 20-ին Կամերային թատրոնի «Երկաթ» ակումբում կպարգևատրվեն Tatron.info -ի պատվոգրերով, հովանավորների կողմից տրամադրված նվերներով, ինչպես նաև կստանան մեկ տարվա անվճար PR փաթեթ, ինչի շնորհիվ հնարավորություն կունենա իրազեկել հանրությանն իրենց մասնագիտական ձեռքբերումների մասին, մի խոսքով կլինեն ONLINE»,-նշում է   Ֆրունզեն:

Կազմակերպիչներն կատակում են. «Եթե 2012-ին աշխարհի  վերջը չլինի, ապա մրցանակաբաշխությունը ամենամյա բնույթ կկրի»:

Հայկական ինտերնետ. տենդենցներ

Նախ, սկսենք նրանից, որ հայկական ցանցը վերջին 3 ամիսների ընթացքում շարունակել է ցուցադրել դինամիկ աճ, որն արտահայտվել է ինտերնետային բոլոր օղակներում: Այս ընթացքում հայկական ցանցի թոփում գտնվող ինտերնետային ռեսուրսները ցուցադրել են հաճախելիության ավելացման աննախադեպ աճ, և առաջին անգամ մենք ականատես ենք լինում զուտ հայկական կայքերի` օրական 100.000-անոց այցելությունների (ըստ circle.am հաշվիչների տվյալների):

Եվ այսպես, հայկական ամենամեծ ինտերնետային վիճակագրականում` Circle.am-ում հունվարի 17-ի տվյալների, գրանցված են 2368 կայքեր, որը 2011 նոյեմբերի 5-ի համեմատ (2269) աճել է համարյա 100-ով, այսինքն մոտ 4%-ով, որն այնքան էլ մեծ չէ: Սա թերևս կարելի է բացատրել Circle.am-ում պարբերաբար կատարվող ֆիլտրացիայի  գործոնով:

Ամենից հետաքրքիրը Circle.am-ի “Նորություններ և մեդիա” բաժնի զրոյական շարժն է այս ընթացքում: Սա այն դեպքում, երբ նախորդող ամիսներին այս բաժինն ունենում էր ամենամեծ աճը:  Ամենամեծ աճը գրանցել է “Բլոգներ և մարդիկ” բաժինը (+39): Մյուս բաժիններում գրանցվել են համեմատաբար փոքր աճեր: Աճի տենդենցներից հարկ է նշել նաև երեխաների համար նախատեսված ինտերնետային ռեսուրսների աճը հայկական ցանցում, ինչ երևում է նաև Circle.am-ի համապատասխան բաժնում գրանցված նոր կայքերի թվից (աճը նոյեմբերի համեմատ` մոտ 15%):

Չնայած վերջին ամիսների պասիվ բնույթին, այնուամենայնիվ, կարելի է ենթադրել, որ բլոգային դինամիկան հայկական ցանցում դեռ մնում է ամենաակտուալների թվում:

Հայկական ԹՈՓ 20

Ինչպես վերոևւմ արդեն նշեցինք, հայկական ցանցը գրանցել է այցելությունների աննախադեպ աճ. Հայկական կայքերի գլխավոր քսանյակում և ցուցակը գլխավորող կայքերի թվում կան այնպիսիք, որոնց օրական հաճախելիությունը հասնում և անցնում է 100.000-ը: News.am հայկական լրատվականի այցելությունները վերջին օրերին արդեն անցնում է 100.000-ի սահմանագիծը: Կտրուկ ավելացել են նաև այլ լրատվական և ժամանցային կայքերի այցելությունների թիվը, որոնց թվում են Regnum, ArmeniaTV, HamovHotov, ShantTV ինտերնետային ռեսուրսները:

«Հայկական միլիոնանոցներ»

Հատկանշական է, Circle.am-ում գրանցված կայքերի թվում կան 6 Կայքեր, որոնց ամսական այցելություններն անցնում են միլիոնի գիծը, որոնք են News.am, Regnum.ru, ArmeniaTV.com, HamovHotov.com, ShantTV.com, Tert.am կայքերը և 1in.am Լրատվականը, որին շատ քիչ է մնում հասնելու միլիոնի սահմանագծին (տես ներքևի ցուցակը): Այսուհետև մենք նաև ուշադրություն կդարձնենք այս հանգամանքին:

Ինչի՞ մասին է խոսում այս ամենը.

Հայկական որոշ կայքեր գրանցում են գերազանց արդյունքներ, որը պայմանավորված է նաև հայ ինտերնետ հասարակության ակտիվությամբ: Հայկական ցանցն այսպիսով գեներացնում է նաև մրցավազք, մասնավորապես լրատվական և ժամանցային էլեկտրոնային դաշտում, որտեղ արդեն հարկավոր է մատուցել առավել որակյալ բովանդակություն` մրցակիցներից ետ չմնալու համար:

Հայկական թրաֆիկ և ինտերնետ-դինամիկա

Circle.am-ի տվյալներով, հայկական ցանցը 2011թ. դեկտեմբեր ամսին ունեցել է հետևյալ արդյունքները.

Ընդհանուր բոլոր կայքերի այցելությունների քանակը` 32.362.000, Բոլոր կայքերի ընդհանուր էջատիդումների քանակը` 114.178.000: Այս թվերից ստացվում է հետաքրքիր պատկեր. 2011թ. նոյեմբեր ամսվա համեմատ դեկտեմբերյան ընդհանուր այցելությունների արդյունքներն ավելացել են 1 Միլիոնով, սակայն ընդհանուր էջադիտումների քանակը պակասել է` նոյեմբերյան 118 միլիոնից հասնելով դեկտեմբերյան 114 Միլիոն արդյունքի: Եվ սա այն դեպքում, երբ հայկական որոշ կայքեր արդեն սկսում էին ցուցադրել առաջընթաց` դեպի միլիոնանոց սահմանագիծ, ինչպես նաև այս ընթացքում ավելացել է Circle.am-ում գրանցված կայքերի թիվը:

Այս ամենը կարելի է վերագրել ամանորյա պասիվությանը և գու նաև Circle.am-ի կողմից կատարված ֆիլտրացիային:

Սոցիալական ցանցեր.

Հայկական Facebook-ը վերջին մեկ ամսվա ընթացքում նորից ունեցել է բարձր աճի ցուցանիշներ. Վերջին 3 ամիսների ընթացքում կազմած նոր գրանցումների թիվը եղել է մոտ 27.000 (+13%): 2012թ. հունվարի 16-ի տվյալներով, Facebook սոցիալական ցանցում Հայաստանից գրանցված են ավելի քան 242.000 օգտվողներ: Հիշեցնենք, որ 2011թ. նոյեմբերի սկզբին հայկական Facebook-ի «բնակչությունը» կազմում էր մոտ 219.ooo: Հայաստանյան Facebook-ի «բնակչությունը» կազմում է Հայաստանի բնակչության 8,7%-ը:

Հայկական Facebook-ի «բնակչության» աճը սակայն չի հանգեցրել Facebook-ում հայկական գովազդի գների բարձրացմանը. Այս պահին հայ ֆեյսբուքյան օգտվողներին գովազդի ցուցադրման արժեքը կազմում է` CPC = $0.16 (նոյեմբեր ամսվա համեմատ` +$0.01): Հիշեցնենք որ 2011-ի սկզբին այն հասել էր մինչև $0.35-ի:

—

Trends.am մոնիտորինգային հաջորդ հրապարակման մեջ կլինեն նաև հատուկ անդրադարձեր հայկական էլեկտրոնային լրատվական ռեսուրսներին և նրանց վիճակագրական տվյալներին:

—

Որոնողական առաջխաղացում հայկական ինտերնետում | Search Engine Optimization in Armenia

Որոնողական առաջխաղացման (SEO) պրոֆեսիոնալ ծառայություններ Հայաստանում, հայկական և համաշխարհային ցանցերում կայքի դիրքերի բարձրացում, սոցիալական մդիա մարքետինգ, կայքի որոնողական վերլուծություն և մոնիտորինգ:

www.seoarmenia.net

«Գիսանե»-ն իր պատմությունը սկսել է դեռևս 2008 թվականին: 2009-ին այն կրել է ներբուհական բնույթ, իսկ արդեն այս տարի` 2011 թվականին գիսանեականները որոշեցին վերածնունդ տալ փառատոնին և այն մեկնարկեց նոր ուժով, եռանդով լցված կազմակերպչական խմբով ու նոր ձևաչափով` արդեն որպես հանրապետական փառատոն, ինչը ենթադրում էր Շուշիի, Գորիսի, Վանաձորի, Գյումրու և Երևանի  երիտասարդ թատերախմբերի մասնակցություն, դպրոցական հանդիսատես, քննարկումներ, վարպետության դասեր և, թերևս, ստեղծագործող  մարդու համար ամենակարևորը` հնարավորություն արտահայտվելու, կայանալու և ճանաչվելու:

Փառատոնի բացումը արդեն տիկնիկային թատրոնի շենքի ներսում ազդարարեց փառատոնի հիմնադիր և  տնօրեն Հայկ Ավագյանը: Ողջույնի խոսքով հանդես եկան նաև ՀՀ Մշակույթի նախարար Հասմիկ Պողոսյանը և ԵԹԿՊԻ-ի ռեկտոր Արմեն Մազմանյանը, ովքեր ՀՀ կոմպոզիտորների միության նախագահ Ռոբերտ Ամիրխանյանի հետ հանդիսանում են այն մարդիկ, ում աջակցությունն ու սատարումը հատկապես կարևորում են փառատոնի կազմակերպիչները:

Փառատոնի մեկնարկը տրվեց «Երիտասարդություն մեկ գիշերով» ներկայացումով, որով տրվեց մի կարևոր մեկնարկ ևս` թատրոնին սպասող  հանդիսատեսով լի դահլիճի առկայությունը, որը պահպանվեց  փառատոնի շրջանակներում ներկայացող բոլոր ներկայացումների ժամանակ մինչև փակման օրը: Փառատոնին ներկայացած ամենատարբեր ժանրերի  18 ներկայացումները բեմադրվեցին քաղաքի տարբեր  թատրոններում: Ներկայացումներից առաջ փառատոնի հիմնադիր և տնօրեն Հայկ Ավագյանը ամեն անգամ նոր ոգևորությամբ  ներկայացնում և ողջունում էր հերթական թատերախմբին, իսկ ներկայացումների ավարտին իրենց տպավորություններն էին կիսում ժյուրիի անդամները` ժյուրիի նախագահ Լևոն Իվանյանի գլխավորությամբ: Վերջինս ելույթների ընթացքում ոչ մեկ անգամ խոստովանեց, որ իրենք նախապես ակնկալել են ուսումնական ներկայացումներ, որոնք կարիք կունենան իրենց խորհուրդներին, սակայն իրենք ականատես են մեկը մյուսից լավ ներկայացումների, երիտասարդ դրամատուրգների, որոնք էլ ժյուրիին  կանգնեցրել են բարդ ընտրության առջև:

Հենց այս բարդ ընտրությունը նոյեմբերի 21-ին ԵԹԿՊԻ-ի միջանցքում սպասեցնել տվեց փառատոնի փակմանը սպասող հուզված թատերախմբերին, հյուրերին և լրագրողներին: «Վիլյամ Սարոյան» ներկայացմանը հաջորդած մոտ մեկ ժամ ընդմիջումից հետո սկսվեց «Գիսանե» երիտասարդական հանրապետական թատերական փառատոնի փակումը:

Դահլիճի վերջին շարքերում տեղավորված մասնակից-թատերախմբերը հուզմունքը  թաքցնում էին  կատակների ետևում, ոմանք կանխագուշակումներ անում: Ժյուրիի ինը անդամները, այդ թվում` հանձնաժողովի նախագահ Լևոն Իվանյանը, Ռուբեն Կարապետյանը, Աննա Հեքեքյանը, Վարդան Մկրտչյանը, Արա Խզմալյանը, Նազենի Հովհաննիսյանը, Խորեն Լևոնյանը, Էրիկ Բարսեղյանը և Տիգրան Ասատուրովը, ողջույնի և շնորհավորանքի խոսք ասելով` անվանեցին մեկական անվանակարգ և նրա մրցանակակրին:

Այսպիսով`

Լավագույն երաժշտական ներկայցում` Փարելիներ «7 մեղք»

Լավագույն նկարչական ձևավորում` Շուշիի թատրոն. «Է~յ, ո՞վ կա այդտեղ»

Երկրորդ պլանի դերասան/դերասանուհի` Մարատ Խաչատրյան, Ստելլա Խաչատրյան

Լավագույն դերասան/դերասանուհի` Արմեն Մարգարյան, Լիանա Ավետիսյան

Լավագույն դրամատուրգ` Ալլա Բունիաթյան

Լավագույն ռեժիսոր` Հակոբ Ֆագջյան

Լավագույն պարային ներկայացում` «Կյանքի հինգ մասնիկները»

Ժյուրիի հատուկ մրցանակ`  «Վիլյամ Սարոյան»

Տիկնիկային թատրոնի տանիքից իջավ մեռնող և հարություն առնող աստվածուհին` Գիսանեն

«Գիսանե» թատերական փառատոնի բացումը Տիկնիկային թատրոնի առջև

Դերասան Ռուբեն Կարապետյանը պարգևատրում է լավագույն դերասանուհի անվանակարգի մրցանակակիր Լիանա Ավետիսյանին

Աննա Հեքեյանը պարգևատրում է լավագույն դերասան անվանակարգի մրցանակակիր Արմեն Մարգարյանին

Լավագույն դրամատուրգ անվանակարգի հաղթող Ալլա Բունիաթյանը

Կիլիկիո արքա` լավագույն դերասանուհի Լիանա Ավետիսյանը, լավագույն ռեժիսոր Հակոբ Ֆագջյանը և լավագույն դերասան Արմեն Մարգարյանը

ԵԹԿՊԻ-ի ռեկտոր Արմեն Մազմանյանը

Ընդ որում` լավագույն դրամատուրգ անվանակարգը նախապես նախատեսված չէր և զարմացրեց ու հուզեց փառատոնին երկու հեղինակային աշխատանքով ներկայացած Ալլա Բունիաթյանին. «Մրցանակս ինձ համար շատ անսպասելի էր, քանի որ փառատոնին մասնակցելիս ամենաքիչը մրցանակ ստանալու  մասին եմ մտածել (այն էլ այդ անվանակարգում),քանի որ ներկայացել եմ իբրև ռեժիսոր: «Իսպանուհու զգեստը»  ներկայացումս արդեն հրավեր ունի պարոն Լևոն Իվանյանի կողմից Համալիրում խաղացվելու համար, իսկ «Շամիրամ և Կլեոպատրա»  ներկայացումս գարնանը կմասնակցի «X »  թատերական փառատոնին»:

Ժյուրիի նախագահ Լևոն Իվանյանը

Համալիրում խաղալու հրավեր ստացել է ոչ միայն Ալլա Բունիաթյանի ներկայացումը, այլև փառատոնին ներկայացված և ժյուրիին առավել ցնցած մի շարք այլ ներկայացումներ ևս, այդ թվում` «Շաշաստան», «Է~յ, ո՞վ կա այդտեղ», «Յոթ մեղք», «Վիլյամ Սարոյան»,  «Կիլիկիո արքա» և այլն:  Ընդ որում` վերջինս, թերևս, առավել խորն էր ցնցել ոչ միայն ներկայացմանը ներկա հանդիսատեսին, ովքեր դահլիճից հեռացան հուզված և հայրենասիրությամբ լի սրտերով, այլև  ժյուրիի անդամներին, որի ստեղծագործական խումբն էլ հենց ստացավ ինը մրցանակներից չորսը` լավագույն ռեժիսորը, լավագույն դերասանն ու դերասանուհին և երկրորդ պլանի դերասանը:

Փառատոնի տնօրեն Հայկ Ավագյանը

Մրցանակաբաշխության ավարտին շնորհակալագրեր շնորհվեցին նաև ժյուրիի անդամներին, հնչեցին շնորհավորանքի խոսքեր: Մենք էլ միանում ենք բոլոր շնորհավորանքներին և մաղթում նորանոր նմանատիպ տոներ, քանզի, ինչպես իր ողջույնի խոսքում նշեց ԵԹԿՊԻ-ի ռեկտոր Արմեն Մազմանյանը. «Թատրոնը տոն է, որը միշտ մեզ հետ է»:

Լուսանկարները` Ր.Հ-ի­­

BookCrossing Հայաստան նախաձեռնությունը սկսվեց Ավ.Իսահակյանի արձանի հարևանությամբ գտնվող նստարաններից մեկի վրա թողնված Ալեքսանդր Կուպրինի պատմվածքների գրքից: Նախաձեռնողներից Ինեսա Սաղեյանը պատմում է. «Շուտվանից լսել էի, բայց վեց ամիս առաջ որոշեցի BookCrossing-ի առաջին գիրքը սարքեմ: Ինտերնետից վերցրեցի լոգոն ու ռուսերենով գրառումները, հետս տարա համալսարան:

Արմանին (Արման Ղազարյան, նախաձեռնության մյուս պատասխանատու) հետաքրքրեց միտքը, և որոշեցինք էջ բացել ֆեյսբուքում (BookCrossing Armenia) ու տարածել: Գիրքը թողեցի Ավ.Իսահակյանի արձանի հարևանությամբ գտնվող նստարանին: Հետը մեյլի հասցե էի թողել: Մի աղջիկ էր գտել»:

books are ready for crossing

Աշխարհում այս նախաձեռնությունը սկսվել է դեռ 2001 թվականին, երբ օրերից մի օր համակարգչային տեխնոլոգիաների մասնագետ Ռոն Հորնբեքերը հյուրանոցի լոբբիում թողեց թվով 20 գիրք` դրանց մեջ նախապես դնելով ակցիայի բացատրությունը: Նա կայք էր բացել, որում գրքերն “արձակելուց” արդեն կես տարի հետո թվով 300 ակտիվ օգտագործողներ կային:

BookCrossing in Library

Ըստ 2010 թվականի տվյալներին, այդ կայքում գրանցված են ավելի քան 870 000 օգտվողներ, այդ թվում Հայաստանից` ընդամենը 35-ը: Կայքում գրանցված են ավելի քան 6 միլիոն գրքեր: Հայաստանյան օգտվողներից առավել ակտիվ է ԱՐՄԱԿԱԴ ցանցի էջի պատասխանատուն, ով բեռնել ու կայքում գրանցել է 161 գիրք:

«Երբ գիրքը հանկարծ որևէ տեղ ես գտնում, պատահական, ընթերցանությունն էլ ավելի հետաքրքիր է դառնում», – ասում է Ինեսան: Հիշեցնենք, որ BookCrossing-ը ենթադրում է գրքերի նախ` գրանցում BookCrossing-ի կայքում կամ սոցիալական ցանցերում ստեղծված հատուկ էջերում, հետո «բացթողում” որևէ վայրում, որտեղ այն կգտնի ակցիայի մյուս մասնակիցը:

BookCrossing

Նախաձեռնությունն ունի «Կարդա, փոխանցիր մեկ ուրիշին» կարգախոսը: Նպատակները շատ են, դրանցից գլխավորը` աշխարհը դարձնել մի մեծ գրադարան: «Կարդալու պրոցեսը դարձնել հետաքրքիր, ինչը կխթանի գիրք կարդալուն: Մենք տարածում ենք տպագիր գրքեր, ինչը, կարծում եմ, շատ կարևոր է. հիմա շատերն անցել են էլեկտրոնային տարբերակին», – պատմում է Ինեսա Սաղեյանը: Նա նշում է նաև նախաձեռնության կարևորագույն ձեռքբերումներից. «Գրքասեր մարդիկ համախմբվել են, և նրանց օրեցօր միանում են, նույնիսկ այն մարդիկ, որոնք այդքան էլ կարդալ չէին սիրում»:

2012 թվականին գրքասեր մարդկանց մեծ տոն է սպասում` Երևանը կդառնա տարվա համաշխարհային գրքի մայրաքաղաք: Ի՞նչ կապ կարող է լինել այս երկու միջոցառումների միջև: «Հետևելով BookCrossing-ի նպատակնին, 2012-ին Երևանն իսկապես գրադարան կդարձնենք` գրքեր տարածելով ու զարգացնելով շարժումը», -պարզաբանում է Ինեսա Սաղեյանը:

Կրկին երկու ամիս անց Trends.am-ն անդրադառնում է հայկական ինտերնետային տենդենցներին` այս անգամ ներկայացնելով հայկական ինտերնետի սեպտեմբեր և հոկտեմբեր ամիսների անցուդարձերը` Trends.am-ի աչքերով:

Հայկական ինտերնետ-տենդենցներ

Այսպես, մեր մոնիտորինգը սկսվում է հայկական կայքերի վիճակագրական հանգույցի` Circle.am-ի տվյալներից. Հուլիսյան մոնիտորինգային տվյալներում նշել էինք Circle.am-ում գրանցված հայկական կայքերի ընդհանուր թվի մասին (2035), որն ըստ 2011թ. նոյեմբերի 5-ի տվյալների հասել է 2269-ի. Շարժն այս ժամանակահատվածի համար կազմել է + 234: *

Ամենից շատ, ըստ ծավալի, առաջնթաց է ունեցել «Կրթություն և գիտություն» բաժինը` այս ընթացքում 140-ից հասնելով 171-ի, ունենալով +31, այսինքն մոտ 18%-անոց աճ: Ինչպես միշտ, բարձր է նաև “մարդիկ և բլոգներ” բաժնի աճը, այն է 322-ից մինչև 373 (մոտ 17%-անոց աճ):

Այսպիսով, այս մոնիտորինգային շրջանի համար հատկապես նկատելի է Կրթական և գիտական թեմաներով հայկական վեբ-կայքերի թվի աճը: Ի դեպ, բարձր է նաև հայկական բլոգոսֆերայի ծավալային աճը, որը նախորդ ցուցանիշներով ուներ +13%-անոց աճ, իսկ այս շրջանում` +17%: Եվս մեկ հետաքրքիր փաստ է գրանցվել այս ընթացքում` նվազել են նոր լրատվական կայքերի աճի թվերը` նախորդ ամիսների բուռն աճի համեմատ, երբ ամեն շաբաթ հայտնվում էին նոր հայկական լրատվական ռեսուրսներ: Նախորդ երկու-երեք ամիսների ընթացքում Circle.am-ում ավելացել են ընդամենը 4 նոր լրատվական կայքեր:

Հայկական TOP-10

Հայկական ցանցում, կրկին ըստ Circle.am-ի տյալների, կայքերի TOP-տասնյակը գլխավորում են հետևյալ կայքերը (հոկտեմբերի 5 – նոյեմբերի 5 ժամանակահատվածի տվյալներով)

Ցուցակում առաջին հորիզոնականում է արդեն տևական ժամանակ իր դիրքերն է պահպանում News.am լրատվականը: Երկրորդ հորիզոնական է բարձրացել Armenia TV-ի պաշտոնական կայքը, որը մեծամասամբ պայմանավորված է վերջին ժամանակներս կայքի աշխատանքների ակտիվացմամբ: Երրորդ հորիզոնականում զվարճալի թեմաներով հագեցած HamovHotov-ն է:

Ընդհանուր առմամբ ԹՈՓ-տասնյակում 10-ից 6-ը ներկայացնում է մեդիա-ռեսուրսներ, որոնցից 4-ը լրատվական կայքեր, 2-ը` հեռուստաընկերությունների պաշտոնական ռեսուրսներ: Տասնյակում տեղ են գտել 3 տեղեկատվա-զվարճալի կայքեր և մեկ բլոգ: Հատկանշական է, որ ԹՈՓ-տասնյակում նշյալ բլոգը` ArmBlog-ը, արդեն բավական երկար ժամանակ իր կայուն` տասներորդ հորիզոնականի դիրքերն է պահպանում` ըստ էության առաջ անցնելով տասնյակ լրատվական, զվարճալի և այլ բովանդակային կայքերից:

Հայկական թրաֆիկ և ինտերնետ-դինամիկա

Նախորդ մոնիտորինգում ներկայացվել էին նաև հայկական ցանցի ընդհանուր վիճակագրական տվյալները, որից հստակ երևում էր, որ 2011թ. ապրիլ ամսվա տվյալներով Circle.am-ում գրանցված բոլոր կայքերի ընդհանուր էջադիտումների թիվը կազմել է 86.783.000 (մաքսիմում 1893 կայքերի համար), իսկ ահա 2011թ. հունիս ամսին գրանցվել է 84.605.000 էջադիտումներ այն դեպքում, երբ գրանցված կայքերի թվի աճին զուգահեռ պետք է աճեին նաև ընդհանուր կայքերի բոլոր էջադիտումների քանակը: Այսպիսով նկատելի էին հայկական ցանցի ընդհանուր պասիվության միտումներ:

Սակայն իրավիճակն այժմ կտրուկ փոխվել է դեպի բարձր ցուցանիշներ, որոնք նաև ռեկորդային են Circle.am-ի վիճակագրական տվյալների համար.

Գրաֆիկում հստակ երևում է, որ աճել են Circle.am-ում գրանցված բոլոր կայքերի և’ էջադիտումների, և’ այցելությունների ընդհանուր գումարը:

2011թ. օգոստոսին գրանցվել է 90.466.000 էջադիտումներ և 21.436.000 այցելություններ, սեպտեմբերին թվերն հասել են համապատասխանաբար 104.111.000-ի և 26.170.000-ի: Այս աճը գուցե կարելի է բացատրել հայկական ցանցում վերջին շրջանում, մասնավորապես` սեպտեմբերին տեղի ունեցած հանրաճանաչ սկանդալային դեպքերով և հասարակական նախաձեռնությունների ակտիվությամբ, ինչպես նաև որոնողական համակարգերի միջոցով կատարված աննախադեպ մեծածավալ այցելություննեով: Սակայն աճը շարունակվել է նաև հոկտեմբերին` հասնելով ռեկորդային 115.616.000 էջադիտումների և 29.540.000 այցելությունների: Այս թվերն ուղղակի պետք է ուրախացնեն բոլոր վիճակագիրներին, կայքերի ադմինիստրատորներին, գովազդատուներին և գործարարներին, քանի որ հայկական ցանցը ցուցաբերում է աճի աննախադեպ կայուն և դինամիկ առաջընթաց:

Հարկ է նշել, որ արդեն նոյեմբեր ամսվա 5 օրերի ընթացքում գրանցվել է 20.000.000 էջադիտումներ և ավելի քան 5 մլն այցելություններ, որը եթե բազմապատկենք 6-ով, կստանանք նոյեմբեր ամսվա սպասվելիք մոտավոր թիվը` համապատասխանաբար 120 մլն էջադիտումներ և 30 մլն այցելություններ:

Հայկական ցանցի տենդենցները` որոնումներով

Բավական հետաքրքիր պատկերի ենք ականատես լինում` ուսումնասիրելով հայկական ցանցում ամենից արագ աճ ունեցող որոնողական հարցումների արդյունքները ըստ Google Insights-ի տվյալների: Ներկայացնում ենք այն` առանց մեկնաբանությունների:**

Top-Rising searches in armnet by Google insights

Hosted in Armenia…

Հայկական կայքերի թիվը, որոնք տեղակայված են հայկական հոսինգ-սերվերներում, շարունակում է փոքրանալ: Տվյալները վերված են Circle.am-ում գրանցված բոլոր կայքերի արդյունքներով, ըստ որոնց 2011թ. հուլիսի համեմատ հայկական կայքերի թիվը, որոնք տեղակայված էին հայկական սերվերներում, 18%-ից իջել է` հասնելով 17%-ի: Սա ևս մեկ անգամ խոսում է այն մասին, որ հայկական հոսթինգ-մշակույթը դեռևս գտնվում է ցածր մակարդակում. բարձր են ծառայությունների գները, հիմնականում դեռևս չունեն պատշաճ սպասարկման որակ և հեղինակություն:

Ինտերնետ արագություն

Այս առումով հայկական ցանցն ունի ուրախալի աճ.

Ookla NetIndex-ի տվյալներով ***, Երևանյան ինտերնետի միջին արագությունը 2011թ. հոկտեմբերի 6-ից մինչ նոյեմբերի 4-ն ընկած ժամանակահատվածի համար կազմել է 2,61 mb/sec. Հիշեցնենք, որ նախորդ մոնիտորինգի ժամանակ` 2011թ. հուլիսին այն կազմում էր 2,17 mb/sec.

Ըստ հայկական ինտերնետ-պրովայդերների, ունենք հետևյալ միջին վիճակագրական տվյալների գրաֆիկը.

Graph Period: May 5, 2009 – Nov 4, 2011

Սոցիալական ցանցեր

Հայկական facebook-ը պահպանում է իր ամսական 5%-անոց միջին աճը` «անձնակազմն» ավելացնելով ամսական 8-10 հազար մարդկանցով: 2011թ. նոյեմբերի 5-ի տվյալներով, facebook սոցիալական ցանցում Հայաստանից գրանցված են 219.660 օգտվողներ:

Հայկական Facebook-ի «բնակչության» աճին զուգահեռ շարունակվում է լոկալ շուկայի համար Facebook-յան գովազդի գների անկումը. Այս պահին հայ ֆեյսբուքյան օգտվողներին գովազդի ցուցադրման արժեքը կազմում է` CPC = $0.15, և սա այն դեպքում, երբ 2011-ի սկզբին այն հասել էր մինչև $0.35-ի: Այս ամենից կարելի է ենթադրել, որ հայ գործարարների մոտ նվազել է հետաքրքրությունը facebook-յան գովազդի հանդեպ, որն էլ ենթադրվում է, որ կունենա իր բացատրությունները:

Trends.am Monitoring հաջորդ անդրադարձը կներկայացնենք 2012-ին` ամփոփելով 2011-ի հայկական ինտերնետային տենդենցները:

Նշումներ և բացատրություններ.

(*) Տվյալները չեն արտացոլում ամբողջ հայկական ցանցի տեսքը:
(**) Տվյալները բերված են ըստ Google Insights վիճակագրականի
(***) Ookla-ի ինտերնետ-արագության չափչիներն ամենատարածվածն են հայկական ցանցում, այդ պատճառով բերված են նրա տվյալները:

Նախաբան. ի՞նչ է SEO-ն և ի՞նչ կարող է այն տալ բիզնեսին:
Ինֆորմացիայի որոնում, որոնողական համակարգեր, տեղեկատվության գերհագեցած միջավայր:

Որպես նախաբան սույն հոդվածում կփորձեմ մի փոքր պարզաբանել, թե ինչ է իրենից ներկայացնում SEO-ն և’ տեխնիակական, և’ մեդիա տեսանկյունից:

SEO-ի հապավումը բացվում է այսպես` search engine optimization: Հայերեն այն կարճ կարելի է անվանել որոնողական առաջխաղացում, կամ որոնողական համակարգերում առաջխաղացում: Սույն երևույթը վերաբերվում է համաշխարհային ցանցում հզոր դերակատարություն ունեցող որոնողական համակարգերում տարաբնույթ վեբ-կայքերի` բարձր դիրքեր զբաղեցնելու պայմանին և նրանով պայմանավորված` ամբողջ գործընթացին:

Որոնողական համակարգերն արդեն մի քանի տարի համաշխարհային ցանցում` ինտերնետում, կատարում են շատ կարևոր դեր. Նրանք մատուցում են միլիոնավոր որոնումներ կատարող ինտերնետ-օգտվողներին որակյալ և ստուգված ինֆորմացիա: Այդպիսի որոնողական համակարգերից մեզ բոլորիս շատ ծանոթ են Google.com-ը, Yandex.ru-ն, Yahoo.com-ն ու Bing.com-ը, որոնց վրա է դրված միաժամանակ շահավետ և շատ ծանր բեռը` օգտվողների ինֆորմացիոն փնտրտուքներին պատշաճ որակի տեղեկությունների տրամադրումը` ելնելով ինֆորմացիայի որակից:

Ավելի պարզ լեզվով` ինտերնետ-օգտվողը որոնողական համակարգում որոնում է ինչ-որ բառով կամ արտահայտությամբ ինֆորմացիա, որի դիմաց սպասում է կոնկրետ պատասխաններ` վեբ-կայքերի հղումների տեսքով և, որպես կանոն, ստանում է հազարավոր, երբեմն էլ միլիոնավոր էջերի հղումներ որոնողական համակարգի արդյունքների ցուցադրման էջում (search engine results page – SERP): Իսկ ի՞նչն է առավել թանկ այս կյանքում – ինֆորմացիան: Եվ առավել շատ արժեք ունի համապատասխան ինֆորմացիան հասցնել համապատասխան ինֆորմացիայի կարիք ունեցող անձին` թիրախ, որն ինքն է փնտրում Ձեզ…

SEO-ն իրենից ներկայացնում է մեծամասամբ երկարատև գործընթաց, որն ուղեկցվում է վեբ-կայքի բազմաթիվ ներքին և արտաքին աշխատանքներով: Ողջ աշխատանքներն իրենցից ներկայացնում են վեբ-կայքի ինֆորմացիայի օպտիմալացում` ներքին և արտաքին մասերով: Ներքին օպտիմալացումն իրենից ներկայացնում է վեբ-կայքի նավիգացիոն, ձևավորման, ինֆորմացիայի պարզության, կառուցվածքի, բանալի բառերի (keywords), էջերի բացատրությունների և այլ կոմպոնենտների ստանդարտ և ոչ ստանդարտ լուծումներ, որոնք ընդհանուր առմամբ ժամանակի ընթացքում բերում են վեբ-կայքի դիրքի բարձրացմանը որոնողական համակարգերում որոշակի հարցումների համար:

Որոնողական առաջխաղացում. Ցույց տվեք Ձեզ այնտեղ, որտեղ մարդիկ որոնում են…

SEO-ն` մարքետինգի ժամանակակից ուղիներում.
ինչու՞ դիմել որոնողական առաջխաղացման օգնությանը

Մարքետինգային ժամանակակից գործիքների շարքում SEO-ն կարելի է դասել առավել արդյունավետ աշխատող և առաջնային գործիքների թվում: Այլ հարց է, թե որ երկրների և որ շուկաներում այն ինչ մասշտաբներով է կիրառվում: Ինտերնետային մարքետինգի օգնությանը դիմող որևէ սուբյեկտ չի կարող գործել` առանց SEO-ի կիրառման. այն գուցե կարելի է համարել ժամանակակից մարքետինգի անբաժան կամ վատագույն դեպքում` ցանկալի-անհրաժեշտ գործոն:

Մարքետինգային այս հզոր գործիքն ունի իր յուրահատուկ և անփոխարինելի կողմերը, որոնց նմանն այլևս անհնար է գտնել այլ ինտերնետ-գովազդային ոլորտներում: Ցանկացած բիզնես սուբյեկտ, բնականաբար, փորձում է հասնել իր թիրախին` գնորդին, իսկ նպատակին հասնելու միջոցներն այնքան տարբեր են. ի տարբերություն ավանդական մարքետինգային բոլոր մեթոդների, որոնողական առաջխաղացումը չի պահանջում թիրախին հասնելու ավանդական մեթոդներ, այլ գործում է փաստացի հակառակ տեսքով – թիրախն է հասնում բիզնեսին (առաջարկվող ինֆորմացիային). ի հարկե գործընթացի կայացման համար էլ հենց անհրաժեշտ է ունենալ օպտիմալացված և որակյալ տեղեկատվություն, որը կգնահատվի ինչպես որոնողական համակարգերի կողմից, այնպես էլ ինտերնետ-օգտվողների:

Զուր չեն այն փաստերը, որտեղ նշվում են, որ վերջին տարիներին որոնողական առաջխաղացման վրա կատարվող ծախսերը գնալով աճում են այնպես, ինչպես ավելանում են որոնողական առաջխաղացման միջոցով բիզնես-առաջխաղացմանը դիմող սուբյեկտների թիվն ամբողջ աշխարհում: SEO-ի օգնությանն են դիմել և շարունակում դիմել ինչպես համաշխաչհային գիգանտ կազմակերպություններ, այնպես էլ սովորական փոքր բիզնեսներ, որոնք կարիք ունեն համապատասխան որոնվող բառերով կամ արտահայտություններով հայտնվել որոնողական համակարգերի թոփ-տասնյակներում:

SEO. Աշխատանքային պայմաններ

Որոնողական մարքետինգում ապրող սույն երևույթներն ունեն իրենց յուրահատուկ օրենքները, որոնց էլ հենց խիստ անհրաժեշտ է հետևել. չխաբել որոնողական համակարգին` վեբ-կայքը հարստացնելով բազմաթիվ բանալի բառերով, լինել հասանելի ինտերնետ-օգտվողին` թե’ նավիգացիոն մասով և թե’ ինֆորմացիայի պարզությամբ, կամ ցանցային լեզվով ասած` լինել user-friendy… (1)

Երկրորդ կարևոր պայմանը SEO-ում` լինել SEO-friendly (2)` պահպանելով կայքի` մարդկանց համար նախատեսված լինելու փաստը, քանի որ որոնողական համկարգերը բնավ չեն սիրում, երբ վեբ-կայքը պատրաստված է լինում միայն որոնողական համակարգին դուր գալու համար…

Այսպիսով, ժամանակակից ցանցում կա այսպիսի գործոն. Ուզու՞մ ես, որ մարդիկ որոնեն Google-ում “……” և գտնեն քեզ, օպտիմալացրու կայքիդ բովանդակությունը…

Այս իմաստով շատ կարևոր է, որպեսզի վեբ-կայքն ունենա իր հիմնական բովանդակության կոնկրետ, նախապես մտածված միջուկը, որն անվանում են նաև սեմանտիկ միջուկ: Դա այն է, երբ կայքի բոլոր էջերն ունեն իրենց բովանդակությանը, առաջարկներին և սպասելիքներին համապատասխան բանալի բառեր (keywords), էջերի բացատրություններ (page description), էջի համապատասխան բովանդակություն (content), ներքին նավիգացիա (internal navigation), բլոգների դեպքում` գրանշումներ (tags) և այլն: Ճիշտ կլինի նախապես ստուգել, թե որ բառերով են առավել հաճախ փնտրում տեղեկություններ տարբեր որոնողական համակարգերում, որոնք համապատասխանում են նաև Ձեր գործունեությանը, այնուհետև կատարել վերլուծություններ, ստանալ օպտիմալ տարբերակներ և կիրառել նրանք Ձեր կայքի սեմանտիկ միջուկի և բովանդակության համար:

SEO-ն, որպես մարքետինգային գործիք, հիմնականեում կիրառվում է մասնագետ-օպտիմիզատորների կամ որոնողական առաջխաղացման ծառայություններ առաջարկող կազմակերպությունների հետ համագործակցությամբ: Սակայն դա բնավ չի նշանակում, որ որոնողական առաջխաղացում չեք կարող կատարել հենց Դուք` վեբ-կայքի ղեկավարությունը. ուղղակի դրա համար անհրաժեշտ կլինի ձեռք բերել որոշակի գիտելիքներ, անցնել պրակտիկա, այնուհետև անցնել “բուն գործին”:

SEO-ն աշխարհում. զարգացման տենդենցներ

Քանի որ ոչինչ մեր օրերում, և այն էլ տեխնոլոգիական ոլորտում նույնը չի մնում, այդ թվում նաև որոնողական համակարգերն ու որոնողական տեխնոլոգիաները, ապա փոփոխվում և զարգանում են նաև որոնողական առաջխաղացման հետ կապված ամեն ինչ` մեթոդները, կիրառման միջավայրերը, որոնողական շուկան, SEO-մտածելակերպն ու մարքետինգային “սրսկման” կիրառությունները:

ԱՄՆ շուկայում, որն ամենազարգացածն է ինտերնետային գովազդի և մասնավորապես SEO-ի տեսանկյունից, տարեկան շրջանառվում են միլիարդավոր դոլարներ` վեբ-կայքերի օպտիմալացման, որոնողական համակարգերում բարձր դիրքեր զբաղեցնելու և առհասարակ` էլեկտրոնային մարքետինգի վրա: Սակայն այսպիսի թվերը մեզ չպետք է վախեցնեն. սա բոլորովին չի նշանակում, որ SEO-ն իր բնույթով թանկարժեք գործընթաց է, ընդհակառակը… Համաշխարհային մարքետինգի ոստայններում գոյություն չունի դեռևս այնպիսի տարբերակ, ինչպիսին է որոնողական առաջխաղացումը – առավել հարմար գնագոյացմամբ և մաքսիմալ արդյունավետությամբ` թիրախին հասնելու տեսանկյունից:

Այստեղ ամեն ինչ որոշվում է արդեն վերևում նշված վեբ-կայքի սեմանտիկ միջուկից. Ո՞ր բանալի բառերն են հատկանշական Ձեր վեբ-կայքին: Հենց այդ բանալի բառերի համար էլ պետք է կատարվի կայքի օպտիմալացումը` ներքին և արտաքին միջավայրերում (կայքի ներսում և կայքից դուրս):

Վերջին տարիների ինտերնետ-գովազդային աշխարհի մասին հրապարակվող արտասահմանյան տարեկան վերլուծություններում և վիճակագրականներում լայնածավալ անդրադարձներ են լինում որոնողական շուկաներին և որոնողական մարքետինգի համաշխարհային ծավալներին. այսպիսով, տարեց տարի ավելանում են որոնողական մարքետինգի վրա ծախսվող գումարներն, ինչպես նաև մեծանում է որոնողական մարքետինգի սեգմենտի ծավալը ինտերնետ գովազդային աշխարհում: Ըդհանուր առմամբ, 2010թ.-ին ԱՄՆ շուկայում ինտերնետային գովազդի վրա ծախսվել է $119.6 մլրդ, որի մի մեծ մասը պատկանում է SEO-ին (մոտ 46%): Մոտավորապես նույն պատկերն է Եվրոպական շուկայում, որտեղ մի փոքր ավելի քիչ է SEO-ի ծավալները:

eMarketer վերլուծական ընկերությունն իր հերթին տեսնում է SEO-ի ծավալների տարեկան կայուն 1-2%-անոց աճ, որը նշանակում է, որ որոնողական շուկայում ևս արդեն գոյություն ունի ուժեղ մրցակցություն:

Որոնողական առաջխաղացման շուկան մեծ առաջընթացներ է գրանցում նաև մեր հարևան Ռուսաստանում, որտեղ ևս այն կիրառվում է բավականին մեծ ծավալներով: Այստեղ վեբ-կայքի որոնողական օպտիմալացումը կատարվում է հիմնականում լոկալ որոնողական համակարգի` Яндекс.ru-ի համար, սակայն քիչ դերակատարություն չունի նաև համաշխարհային գիգանտը` Google-ը:

SEO-ն Հայաստանում. Հայաստանյան զարգացման հեռանկարներ

Հայաստանում ինտերնետային տեխնոլոգիաների, էլեկտրոնային մարքետինգի մշակույթի կիրառումն ունի անհամեմատ նոր պատմություն և միայն վերջին 2-3 տարիներին այն ցույց է տալիս փոքր աճ և դինամիկ զարգացման տենդենցներ: Այս է պատճառը, որ հայաստանյան  SEO ոլորտը, ինչպես ամբողջ ինտերնետ-գովազդային մեխանիզմները գտնում են զրոյից մի փոքր բարձր մակարդակում: Նոր տեխնոլոգիաների կիրառմամբ գովազդային մշակույթը մեզ մոտ նոր-նոր կիրառության մեջ է մտնում, սակայն շատ փոքր ծավալներով:

SEOArmenia.net-ի կատարած վերլուծություններով, հայկական ինտերնետ-գովազդային ոլորտը դեռևս առաջ է շարժվում մեծամասամբ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և հեռահաղորդակցության ոլորտի ներկայացուցիչ սուբյեկտների հաշվին: Հայկական ցանցում շատ հավադեպ են հանդիպում գովազդներ (ցանկացած տեսակի), որոնք պատկանում են ոչ ՏՏ կազմակերպություններին: Եվ միայն վերջերս, հազվադեպ, սակայն հանդիպում են հայկական գովազդներ, որոնք պատկանում են ոչ ՏՏ սուբյեկտների, հիմնականում` կենցաղային ապրանքներ և ծառայություններ և սննդամթերք առաջարկող ընկերությունների կողմից:

Հայկական SEO դաշտում, ընդհակառակը, առավել ակտիվ են ոչ ՏՏ-սուբյեկտները, որոնք արդեն տեղեկացված են SEO-ի հնարավորությունների մասին, որոնց թիվը սակայն մեծ չէ: Իրականում հայկական ցանցում SEO-ի հնարավորություններին են դիմում այն ոլորտի կազմակերպությունները, որտեղ մեծամասամբ առկա է ուժեղ մրցակցությունը և որոնք ունեն հիմնականում կորպորատիվ ուղղվածություն` իրավաբանական, տուրիստական, բիզնես, խորհրդատվական, հաշվապահական, համակարգչային և նման այլ ծառայություններ: Հետևաբար, հայկական շուկաներում նկատվող ցանկացած ուժեղ մրցակցություն իր հերթին բերում է որոշակի ոլորտների` դեպի ինտերնետ և ցանցային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված գովազդային արշավների կիրառման:

Նույն տրամաբանությամբ էլ զարգանում է հայկական որոնողական շուկան և SEO-ն: Հայկական տարբեր ոլորտների կազմակերպություններ գնալով ավելի են համոզվում, որ որոնողական համակարգերում ունենալով բարձր դիրք` կարող են ունենալ ավելի մեծ թվով հաճախորդներ և մեծ ծավալներով վաճառքներ:

Մի քանի լոկալ որոնումներ` թվերով:

Google որոնողական համակարգում հետևյալ բառերով և արտահայտություններով կատարվում են հետևյալ քանակով ամսական որոնումներ (Ակտուալ հայկական թեմաներ – օրինակները բերված են հայատառ որոնումների համար).

Հաշվապահություն – 2400
Խորհրդատվություն – 260
Առաքում – 390
Տաքսի – 590
Նոկիա – 170
Երևան – 18.100
Համակարգիչ – 1600
Բջջային հեռախոս – 590
Ապահովագրություն – 1900
Տուրիզմ – 880
Եգիպտոս – 900
Քոբուլեթի – 900
Ավիատոմսեր – 720
Ծաղկաձոր – 1000
Աղվերան – 480

Թվերը բերված են մոտավորապես` Google.com որոնողական համակարգի կողմից:

Գուցե ժամանա՞կն է մտածել հենց այս թեմաներով որոնումների դեպքում լինել որոնողական համակարգերի առաջին տասնյակում: Որոնեք ինքներդ, և եթե չգտնեք Ձեր ոլորտի, առաջարկների մասին տեղեկություն Google.com որոնողական համակարգի առաջին էջում, ապա մտածեք, թե որքան օգտակար կլիներ Ձեզ համար, եթե Դուք այնտեղ լինեիք, քանի որ որոնողական համակարգերում ինֆորմացիա որոնողներն հիմնականում օգտվում են առաջին էջում ցուցադրվող հղումներից…

Վարդան Պապիկյան. ՆեոՄեդիա ընկերություն, SEOArmenia.net նախագիծ

Վեբ-կայքի որոնողական առաջխաղացման ծառայություններ հայկական և միջազգային ցանցերում: Կայքի դիրքերի բարձրացում որոնողական համակարգերում (Google, Яндекс, Bing…) – www.SEOArmenia.net

[գովազդ]

Հենց ըստ Circle.am-ի տվյալների` Մարդիկ, բլոգներ և անձնական բաժնի առաջատար, իսկ ԱՄԲՈՂՋ ԱՐՄՆԵԹ (2,220 գրանցված կայք) բաժնում 9-րդ հորիզոնականում գտնվող  Armblog.net-ը` Արմեն Մկրտչյանի բլոգը հիմնականում վերաբերում է սոցիալական ցանցերին, ինտերնետին, ծրագրավորմանը, համակարգիչների հետ կապված խնդիրներին և հնարքներին, այսինքն`  հիմնականում ՏՏ ոլորտի մասին է: Սակայն ուղղվածություն, որպես այդպիսին, այն չունի,  քանի որ այնտեղ Արմենը  տեղադրում է նաև այլ ոլորտի նյութեր, որոնք իրեն և ընթերցողներին դուր են գալիս:

Էլեկտրոնային հասցե, անձնական տվյալների գրանցում, դիզայներական մեկ-երկու շտրիխ և ամեն ինչ պատրաստ է. դու ունես բլոգ ու կրում ես բարձրագոչ բլոգեր անվանումը:

Բլոգերը նշում է, որ իր բլոգի նպատակն է սեր սերմանել այցելուների մեջ դեպի տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտը և ցույց տալ նրանց, որ ինտերնետը միայն օդնոկլասնիկով կամ չաթով չի սահմանափակվում: Արմենը դեմ չէ նաև բլոգերների թվի օրեցօր ավելացմանը, եթե իհարկե դա չի արվում միայն ընկերներից հետ չմնալու համար: Իսկ նման դեպքերից խուսափելու համար Հայաստանի առաջատար բլոգերը խորհուրդ է տալիս իրարից գրառումներ ու գաղափարներ չգողանալ. «Հենց հաջողության գլխավոր նախապայմաններից մեկն այն է, որ պետք է մտածել սեփականը և մնացածին թելադրել քո նախագծերը, ոչ թե տեսնել ով ինչի մասին է գրում կամ խոսում և պատճենել նրան: Այսօր շատերը տեսնելով իմ բլոգի հաջողությունները ցանկանում են կրկնել այն և իրենց բլոգներին տալ նույն ուղղվածությունը, որը կարծում եմ շատ սխալ քայլ է նրանց կողմից»:

Ամեն ինչի ու բոլորի մասին սեփական, հեղինակային դատողությունները անելու` շատ բլոգերների սովորությունը Արմենը մեկնաբանում է  մասնագիտորեն . «Բլոգերի հենց առաջին նախապայմանը դա է, որ իր կարծիքը հայտնի կամ իր տեսանկյունից ներկայացնի այս կամ այն նորությունը: Այլ հարց է, թե նա ինչպես է դա անում: Օրինակ` ես քաղաքականությունից հեռու եմ ու չեմ կարող իմ թերի կարծիքները հայտնել այս կամ այն քաղաքական դեպքի մասին:  Պետք չի ընթերցողների մոտ խելոք մարդու տպավորություն թողնել, վաղ թե ուշ նրանք կհասկանան, թե իրականում դու ով ես և ինչ մտածելակերպ ունես: Այստեղ առաջանում է բլոգինգի երկրորդ կանոնը. պետք է անկեղծ լինել ընթերցողների հետ»: Արմենն ինքը իր ընթերցողների հետ ոչ միայն անկեղծ է, այլև ամենայն պատասխանատվությամբ է լցված նրանց հանդեպ: Իր օրական 20.000 ընթերցողների համար աշխատում է ամենայն ուշադրությամբ և տրամադրում  որակյալ և ճիշտ ինֆորմացիա:

Circle.am հայկական վեբ կայքերի ռեյտինգային ցուցակում նրանք` Մարդիկ, բլոգներ և անձնական բաժինը ունի 353 գրանցված կայք

Երիտասարդ լրագրող ու բլոգեր Newsyman-ի համար բլոգը կանգնած է ամեն տեսակ պարտավորությունների, սահմանափակումների ու կաղապարների հակառակ ափում: Միաժամանակ զբաղվելով լրագրությամբ ու բլոգինգով` համամիտ է, որ վերջինս լրագրությունից խլել է գրագիտությունն ու լրագրողական նորմերը` փոխարենը տալով խոսքի ազատություն. «Քո սահմանափակված խոսքով, 15 բառից կազմված լիդով, շրջված բուրգի սխեմայով գրում ես քո խիստ լրագրողական ու քննադատական նյութը՝ այն ԶԼՄ-ի համար, որտեղ աշխատում ես  ԶՈՒՏ ԱՇԽԱՏԱՎԱՐՁԻ խաթր, (ինչն իհարկե սխալ է, բայց դու հնարավորինս փորձում ես իրականությանը մոտ լինել), իսկ երեկոյան գալիս ես տուն, թքում բոլոր լիդերի, բուրգերի, հասարակության բարեկեցության մասին մտածող ու գիշերները անքնությամբ տառապող պատգամավորների վրա, բացում քո անկախ բլոգն ու սրտի թելադրանով գրում ինչ-որ դրական ու լուսավոր երևույթի մասին»: Բլոգերն ինքն էլ հետևում է մի շարք բլոգների, առանձնացնում է Ռադիո Վանին, Արման Սուլեյմանյանին,  Գեղամ Վարդանյանին, Շարմ հոլդինգին: «Իմ բլոգում անունը, վերնագիրը, խորագիրը հուշում են, որ սենսացիաների մասին է, բայց ոչ Անժելա Սարգսայանի նմանների, փորձում եմ գրել այնպիսի բաներ,  որ մարդիկ իրոք զարմանան, և հաճախ ստացվում է»,-նշում է բլոգերը:

Ի տարբերություն Newsyman-ի` Արաքս Պողոսյանը` AraksoBlog-ը, գրում է բոլորի ու ամեն ինչի մասին, հաճախ նաև իր, ընտանիքի ու ընկերների մասին: Սակայն բլոգի լոզունգի համաձայն` I LOVE, աշխատում է  գրել գեղեցիկի, դրականի, հրաշալիի մասին, հազվադեպ է գրում քննադատական նյութեր, քանի որ կարծում է, որ առանց այդ էլ մեր կյանքը լի է բացասական էմոցիաներով: Արդեն մեկ տարեկան բլոգի բացակայությունը իր կյանքում Արաքսը բացառում է. «Ես չէի կարող բլոգ չունենալ, աններելի կլիներ իմ համար, ես փոքրուց երազել եմ լրագրող դառնալ, դա իմ մեջ է, արյանս մեջ, աշխատել եմ հեռուստաընկերությունում, ռադիոյում, թերթում, սակայն ամուսնությունից հետո տեղափոխվել եմ Ռուսաստան և այստեղ դեռ չեմ կարող լրագրությամբ զբաղվել, ես դեռ ռուսերեն չեմ մտածում: Բլոգս իմ ինքնաարտահայտման միջոցն է, այն ինձ հնարավարություն է տալիս ասել, գրել, խոսել այն ամենի մասին, ինչ պտտվում է ուղեղումս: Ես միշտ մոտս եմ պահում ֆոտոխցիկս, միշտ գլխումս նյութեր եմ գրում ու հորինում, փողոցում, երթուղայինում, տները մաքրելիս կամ թեկուզ աշխատելիս»: Հայկական բլոգոսֆերայի` իր համար միակ անընդունելի կողմը գրագողությունն է: Գրագիտությունը աշխատում է հնարավորինս  պահպանել, սակայն, խոստովանում է, որ երբեմն  չի ստացվում զուտ այն առումով, որ ապրում է այլ երկրում, որտեղ ոչ մեկի հետ հայերեն չի խոսում:

Համացանցային լեզվի ոչ անաղարտ հայերենը  ԵՊՀ հայոց լեզվի պատմության ամբիոնի ասպիրանտ Խաչիկ Հարությունյանը ուսումնասիրում է արդեն մեկ տարի: Սոցիալական ցանցերի, բլոգների ու կայքերի ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ արագությունը, լատինատառից հայատառի անցումը ու մի շարք այլ երևույթներ հանգեցրել են նրան, որ գրավոր խոսքում արդեն արմատանում են այնպիսի սխալներ, ինչպիսիք են վօնց-ը, քցել-ը, գնում ա-ները, որտեղես-ները և այլն:

Ոչ միայն գրագետ, այլև գրական է ուզում տեսնել հայկական բլոգները նորեկ բլոգեր  Գրիգոր Թամազյանը. «Չեմ սիրում, երբ տառասխալներ են լինում գրառումներում: Հաճախ շատ բլոգերներ քննադատական հոդվածներ են գրում, որտեղ փորձելով ինքնատիպ երևալ, ժարգոն են օգտագործում, ինչը իմ համար անընդունելի է: Այն նյութը ծիծաղելի է դարձնում»:  Իսկ պատանի բլոգեր Նեոյի համար բլոգը ծիծաղելի և ձանձրալի է դառնում, եթե այն չի գտել իր ուղղվածությունը: Իր համար երեքամսեկան իր բլոգը միջոց է ինքնաարտահայտման ու գիտելիքները կիսելու համար, ինչ-որ չափով էլ  որպես գրող ինքնահաստատվելու, քանի որ բլոգում հրապարակել է մի շարք  պատմվածքներ, իսկ հիմա վիպակ է պատրաստում:  Գրելու, լրագրողական էթիկային ու նորմերին ապագա կենսաֆիզիկը ծանոթ չէ:

ԵՊՀ լրագրողները ոչ միայն ծանոթանում են լրագրողական էթիկային ու նորմերին, այլև այն կիրառում սեփական ուսումնական բլոգներում: ԵՊՀ ժուռնալիստիկայի ֆակուլտետի 3-րդ կուրսում Տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ առարկայի շրջանակներում բլոգ երևույթի ուսումնասիրությունն ու ավելին` բլոգ բացելու ու նրանում որոշակի քայլեր անելու նպատակը պարզաբանում է դասընթացը վարող` Ռադիոհեռուստատեսային  ժուռնալիստիկայի ամբիոնի դասախոս Դավիթ Ալավերդյանը. « Նախ ուսանողները պետք է տարանջատեն լրագրությունն ու բլոգինգը, ապա կարողանան օգտագործել իրենց բլոգները լրագրության համար` տարածելով դրանք նաև սոցիալական ցանցերի միջոցով: Այստեղ մենք հաշվի ենք առել առաջադեմ միջազգային փորձը, որն առայժմ բացառիկ է Հայաստանում»: Դավիթ Ալավերդյանի սուբյեկտիվ կարծիքով` բլոգների դերը, հատկապես Հայաստանում, գերագնահատված է: Ըստ նրա`  լայն իմաստով բլոգները խլեցին լրագրողներից տեղեկություններ հաղորդելու մենաշնորհը, սակայն մյուս կողմից`  դա միայն նպաստեց ժուռնալիստիկային, քանզի ընդլայնեց մրցակցային դաշտը:

Կարծիքի ժուռնալիստիկան, էլեկտրոնային օրագիրը, ազատ խոսքի դրական հարթակը, ինքնաարտահայտման միջոցը, մի խոսքով ասած` բլոգները գործում են նույն իրավական դաշտում, ինչ ԶԼՄ-ները, կատարում են մի շարք գործառույթներ, որոնք հատուկ են տեղեկատվական գործունեությանը` դաստիարակչական, լուսավորչական, կազմակերպչական և այլն: Այսինքն`  տեխնիկական չնչին կարգավորումները անելուց առաջ պետք է լավ մտածել, թե ինչ գործառույթ է ունակ իրականացնել բլոգդ ու որքանով է ասելիքդ նոր ու հետաքրքիր: Եթե կան այս հարցերի պատասխանները, մնացածը հեշտ է`  էլեկտրոնային հասցե, անձնական տվյալների գրանցում, դիզայներական մեկ-երկու շտրիխ…

Այս բոլոր հարցերն ու դրանց պատասխանները միայն քեզ համար չեն կարևոր: Արտասահմանում նախորդ դարի 70-ականներին մեծ թափ առավ կրթական մարքեթինգը որպես առանձին ուղղություն: Հենց այդ ժամանակահատվածում էր նաև բուռն զարգանում այսպես ասած հեռակա ուսուցումը՝ որպես ապրանք: Այն ուներ մեծ պահանջարկ, համեմատաբար էժան էր և որ ավելի կարևոր է լսարաններում երկար ժամանակ անցկացնելու և աշխատանքային պրոցեսից կտրվելու կարիք չկար: Հենց այդ ժամանակ մարքեթինգի այս համեմատաբար նոր ուղղությունը և պահանջված էր, և լուրջ զարգացում ապրեց:

Այսօր Հայաստանում կարծես նույն տենդենցն է: Մեզ մոտ էլ բավական ակտիվ զարգանում է հեռաուսուցումը, և կարիք է առաջացել խթանել այս նոր կրթական ապրանքը:

Հենց այս կարիքն էլ EMPORIUM ամսագրի 5-րդ համարը կրթությանը նվիրելու պահանջ առաջացրեց: Ուրեմն կարդացեք EMPORIUM-ի 5-րդ համարում՝

• կրթությունը որպես  ապրանք` պետական բուհեր, թրեյնինգներ, հետբուհական կրթութուն, նախադպրոցական կրթություն.
• առցանց կրթություն,
• գնագոյացում` ինչպես են բուհերը  որոշում կրթական ապրանքի գինը,
• համեմատություն առցանց և բուհական խթանման ստրատեգիաները,
• գրքեր գովազդի մասին, որոնք արժե կարդալ,
• գովազդային կրթություն,
• գովազդի հոգեբանության երկու մեթոդոկոգիական,
• ֆլեշմոբը որպես այլընտրանքային գովազդի միջոց,
• հեռուստատեսային հաղորդումների և հայկական ինտերնետ տարածքի կայքերի վարկանիշներ,
• այլ հետաքրքիր ու անհրաժեշտ տեղեկություններ մարքեթինգի և գովազդի ոլորտից:

EMPORIUM ամսագրի 5-րդ համարը կարդալու համար անհրաժեշտ է բաժանորդագրվել:

3 ամիս – 15.000 դրամ
6 ամիս – 24.000 դրամ
10 ամիս – 30.000 դրամ

Բաժանորդագրվեք և ստացեք բացառիկ հնարավորություն դառնալու EMPORIUM մարքեթինգային ակումբի անդամ, որի շրջանակներում կարող եք մասնակցել փակ երեկույթների, մաստեր կլասների, փորձի փոխանակմանն ուղղված հանդիպումների, սեմինարների և այլն:

Մոսկովյան 24, 1ա
010 56 18 37
www.emporium.am
info@armemporium.com

Նախաձեռնության կազմակերպիչները  հովանավորության խնդրանքով նամակ ուղղեցին  ՀՀ ԱԺ նախագահ Հովիկ Աբրահամյանին և  ստացան դրական պատասխան։ Մի քանի օր անց, սակայն, երիտասարդները խորը հիասթափություն ապրեցին, որովհետև Արցախի կառավարությունը մերժել էր ղարաբաղյան խորհրդանիշ հանդիսացող “Մենք ենք, մեր լեռները” հուշարձանի մաքրման  աշխատանքները “վստահել” հայաստանցի երիտասարդներին: Փոխարենը առաջարկել էր մաքրել Տիգրանակերտը: Երիտասարդները որոշակի քննարկումներից հետո որոշեցին գնալ և մաքրել  Վանքասարը, որի ստորոտներից մեկում է գտնվում Տիգրանակերտը, քանի որ 24-25 հոգին ի զորու չէր մաքրել հին հայկական Տիգրանակերտ քաղաքի ողջ տարածքը:

Երիտասարնդերը մեկնեցին սեպտեմբերի 24-ին,  մաքրեցին վանքի հարակից տարածքը,  պատերի գրառումները, վանքի ներսը, որը խիստ կեղտոտ վիճակում էր, և անմխիթար վանքին “մաքուր” շունչ տվեցին:

“Գաղափարը լավն է, քանի որ մենք փորձում ենք Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի շատ հուշարձաններ, որոնք  գտնվում են վատ վիճակում, մաքրել և տեսքի բերել”,- ասում է մաքրման աշխատանքերին մասնակցած Մանե Մարտիրյանը:

Մի հետաքրքաշարժ փաստ`  մինչ երիտասարդները կժամանեին Արցախ, այնտեղ արդեն հասցրել էին մաքրել “Տատիկ-պապիկի” արձանը.  փոքր, բայց նշանակալի երևույթ:)

Ի դեպ,

Տիգրանակերտը հին հայկական, հելենիստական քաղաք է Լեռնային Ղարաբաղում, գտնվում է Մարտակերտի շրջանի հարավ-արևելքում, Խաչենագետի աջ ափին։ Կառուցվել է մթա 1-ին դարում հայոց արքա Տիգրան Մեծի կողմից, որը նորաստեղծ հայկական կայսրության մեջ հիմնել էր իր անունը կրող չորս քաղաք։

Տիգրանակերտի ճշգրիտ տեղանքը հայտնաբերվել 2005-ին։ Այն գտնվում է Վանքասար անունով սարի և Շահբուլաղ կոչված աղբյուրի մոտակայքում։ Տիգրանակերտի հանդիման՝ Խաչենագետի ձախ ափին նկատվել են մեկ այլ հնավայրի հետքեր։

2006-ին սկսվել են Տիգրանակերտի պեղումները։ Արդյունքում գտնվել և ուսումնասիրվել են քաղաքի միջնաբերդը, պարիսպները, քաղաքի կենտրոնական մասը և վաղ միջնադարյան բազիլիկ եկեղեցի։ Քաղաքը հիմնականում կառուցված է սպիտակ կրաքարով։ Յուրահատուկ է պարիսպների որմնաքարերի հանգույցների «ծիծեռնակապոչ» ձևը։Պեղումների ամենակարևոր գտածոներից մեկն է 2008թվականի հուլիսի 15-ին հայտնաբերված հայերեն արձանագրությունը

Իսկ Վանքասարը կրաքարե հսկայական եռանկյունատեսք մի լեռ է, որի գագաթին գտնվում է 7-րդ դարում կառուցված կենտրոնագմբեթ եկեղեցին, ստորոտներից մեկում` Տիգրանակերտը, իսկ հակառակ եզրին` վաղքրիստոնեական ժայռափոր համալիրն ու ժայռափոր ջրանցքը: Լեռան վրա գտնվող բոլոր հուշարձանները կառուցվել են լեռան հանքերից հանած կրաքարով, որի հետեւանքով Տիգրանակերտը եղել է սպիտակ քաղաք:

Վանքասարի տաճարը պատկանում է խաչաձեւ կենտրոնագմբեթ փոքրիկ եկեղեցիների տիպին: